Tydzień Urologii 22-26 września 2014

Rak gruczołu krokowego

Co to jest rak

Ciało ludzkie zbudowane jest z milionów komórek. Wszystkie komórki – oprócz komórek mózgowych - mają swój cykl; nowe komórki tworzą się, gdy komórka dzieli się i rozpada. Nowe komórki są potrzebne, by zastąpić te, które już dłużej nie mogły funkcjonować i umierają. w zdrowych komórkach wzrost komórki i jej podział jest zwykle regularny i dobrze kontrolowany. Ale czasem ten proces wymyka się spod kontroli. Komórki nadal dzielą się, mimo że nie ma takiej potrzeby – poza utrzymaniem i odnową tkanek - tworzy się guz, zwany nowotworem.

Guzy łagodne i złośliwe

Rozróżnia się guzy łagodne i złośliwe. Komórki guza łagodnego nie przemieszczają się do innych części ciała, ale gdy guz się powiększa, może powodować problemy, uciskając na otaczające tkanki i narządy.

Złośliwy guz nazywany jest rakiem.

Pierwotny guz wskazuje miejsce powstawania raka, ale komórki rakowe mogą przemieszczać się do pobliskich tkanek - nazywa się to miejscowym zaawansowaniem. Komórki zajmują coraz więcej miejsca, mogą też przedostawać się do zdrowych części ciała w pobliżu guza i powodować ich zniszczenie.

Nowotworowe guzy stercza mogą blokować przepływ moczu, zaś nieleczone, mogą atakować inne części ciała. u wielu mężczyzn rak prostaty rozwija się powoli, nie powoduje problemów aż do momentu, gdy wydostanie się poza gruczoł krokowy. Zdarza się jednak, że u niektórych mężczyzn rak rozwija się szybciej. Ważne jest, aby rak gruczołu krokowego został zdiagnozowany we wczesnej fazie rozwoju, by ocenić jego agresywność i rozpocząć leczenie, zanim się rozprzestrzeni. Rak gruczołu krokowego w krajach rozwiniętych jest na pierwszym lub drugim miejscu najczęściej występujących rodzajów raka u mężczyzn, i trzecim najczęściej występującym globalnie.

Większość chorób daje objawy, rak gruczołu krokowego nie zawsze, a czasem ujawniają się one dopiero w bardziej zaawansowanym stadium.

Czynniki ryzyka

  • zaawansowany wiek; u wszystkich mężczyzn powyżej 50 roku życia występuje zwiększone ryzyko występowania raka gruczołu krokowego;
  • dziedziczność; jeśli ktoś w bliskiej rodzinie chorował na raka gruczołu krokowego, ryzyko zachorowania jest większe;
  • czynniki etniczne; rak gruczołu krokowego występuje częściej u mieszkańców Afryki i Ameryki niż np. u Azjatów;
  • dieta bogata w tłuszcze zwierzęce z małą ilością owoców, warzyw i ryb może zwiększać ryzyko zachorowania.


Możliwości leczenia

Istnieje wiele sposobów leczenia każdego stadium raka gruczołu krokowego. Aby zdecydować o sposobie leczenia danego pacjenta, lekarz definiuje raka gruczołu krokowego. Może on być zdefiniowany jako: ograniczony (zlokalizowany w gruczole), miejscowo zaawansowany (duży guz prostaty lub który rozprzestrzenił się nie za daleko od pierwotnego guza), z przerzutami (komórki guza przemieszczają się daleko od pierwotnego miejsca i tworzą liczne nowe ogniska rakowe). Możliwości leczenia raka ograniczonego do stercza lub miejscowo zaawansowanego to: zabiegi operacyjne, radioterapia, terapia hormonalna, krioterapia (poddawanie ekstremalnie niskiej temperaturze w celu zniszczenia nieprawidłowych lub chorych tkanek), połączenie niektórych z tych metod leczenia oraz baczna obserwacja.

Omówienie wszystkich możliwości leczenia tego nowotworu nie jest tu możliwe. Aby dowiedzieć się więcej, należy skontaktować się z lekarzem urologiem.

Tłumaczenie według European Association of Urology „Urology Week”.